Cảnh báo về AI trong chăm sóc da: Liệu có đáng tin cậy?

Trong bối cảnh chi phí y tế ngày càng tăng và sự tiện lợi của công nghệ, nhiều người dân tại Úc đang dần chuyển sang tìm kiếm lời khuyên chăm sóc da từ trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, các chuyên gia da liễu và khoa học cảnh báo rằng việc quá tin tưởng vào AI có thể dẫn đến những hậu quả không mong muốn, từ thông tin sai lệch đến các vấn đề sức khỏe da nghiêm trọng.

Sự hấp dẫn của AI và gánh nặng chi phí

Không ít người trong chúng ta, khi đối mặt với một vấn đề sức khỏe bất ngờ hoặc đơn giản là tò mò, đã tìm đến internet để tìm kiếm giải pháp. Ngày nay, xu hướng này còn tiến xa hơn khi nhiều người bắt đầu gửi ảnh tự chụp (selfie) cho các chatbot AI để "phân tích da liễu toàn diện" và nhận các phác đồ điều trị cá nhân hóa. Trên các diễn đàn trực tuyến, không khó để bắt gặp những bài đăng chia sẻ hình ảnh "trước và sau" khi áp dụng các liệu trình chăm sóc da do AI đề xuất. Sự phổ biến của AI trong lĩnh vực này không phải là không có lý do, đặc biệt tại Úc. Với chi phí khám bác sĩ da liễu trung bình khoảng 230 đô la Úc (out-of-pocket) cho mỗi lần thăm khám, việc tự tìm kiếm giải pháp qua AI trở thành một lựa chọn hấp dẫn về mặt kinh tế. Điều này khiến nhiều người tự mình quản lý việc chăm sóc da, coi AI như một công cụ hỗ trợ tiện lợi.

Những rủi ro tiềm ẩn từ lời khuyên AI thiếu chính xác

Tuy nhiên, các chuyên gia đã lên tiếng cảnh báo về những rủi ro đáng kể. Tiến sĩ Michelle Wong, một nhà hóa học mỹ phẩm và nhà giáo dục khoa học nổi tiếng với kênh Lab Muffin Beauty Science, ví von rằng kết quả đầu ra của ChatGPT giống như một "bản JPEG mờ của tất cả các văn bản trên web". Bà nhấn mạnh rằng người dùng cần ghi nhớ điều này để tránh những cạm bẫy. Một trong những vấn đề lớn nhất là AI thường không công bố nguồn thông tin mà chúng sử dụng. "Hầu hết thời gian bạn không thấy chúng đang dùng nguồn nào," Tiến sĩ Wong cho biết, đặt ra câu hỏi liệu thông tin có đến từ các diễn đàn do người dùng tạo, các trang web da liễu uy tín hay chỉ là các blog thiếu bằng chứng. Bà cũng chỉ ra rằng AI có thể "nói dối rất tự tin" – chúng có thể đề xuất các sản phẩm không tồn tại, hoặc khẳng định một sản phẩm không chứa thành phần gây dị ứng trong khi thực tế lại có. "Hãy cố gắng nhớ rằng nó không có bộ não," bà Wong cảnh báo, đồng thời lo ngại về việc AI có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thông tin sai lệch khoa học. Một ví dụ điển hình về sự thiếu chính xác của AI là nghiên cứu trước đây cho thấy một AI phân loại hình ảnh đã nhầm lẫn thước kẻ với dấu hiệu của ung thư da. Điều này xảy ra vì trong dữ liệu đào tạo, các hình ảnh tổn thương da có thước kẻ bên cạnh thường là các trường hợp ác tính, khiến AI học được mối liên hệ sai lệch này.

Hậu quả thực tế và tầm quan trọng của chuyên môn

Thực tế đã chứng minh những lo ngại này là có cơ sở. Tiến sĩ Anita Lasocki, một bác sĩ da liễu và giám đốc phòng khám South Road Dermatology tại Melbourne, đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân gặp các vấn đề về da do áp dụng các phương pháp điều trị được chatbot đề xuất. "Phổ biến nhất tôi thấy là viêm da tiếp xúc kích ứng," bà chia sẻ, cho thấy những hậu quả trực tiếp từ việc tin tưởng vào lời khuyên không chuyên. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng da liễu là một lĩnh vực cực kỳ phức tạp với hơn 3.000 tình trạng bệnh lý khác nhau. Việc chẩn đoán và điều trị chính xác đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, kinh nghiệm lâm sàng và khả năng đánh giá tổng thể mà AI hiện tại chưa thể đáp ứng. Thay vì dựa vào AI, Tiến sĩ Wong khuyên người dùng nên tìm đến các trang web da liễu uy tín như DermNet, nơi có một kho lưu trữ lớn các hình ảnh về da, để tìm hiểu thông tin đáng tin cậy hơn.