Cải cách NDIS: Gần 145.000 người Úc mắc chứng tự kỷ dự kiến mất hỗ trợ

Các ước tính nội bộ cho thấy gần 145.000 người Úc đang nhận hỗ trợ cho chứng tự kỷ thông qua Chương trình Bảo hiểm Khuyết tật Quốc gia (NDIS) dự kiến sẽ bị loại khỏi chương trình vào cuối thập kỷ này. Đây là một phần trong kế hoạch cải cách của chính phủ liên bang nhằm thu hẹp trọng tâm của chương trình trị giá hàng tỷ đô la này, hướng tới những người có nhu cầu phức tạp và đáng kể hơn.

Bối cảnh cải cách NDIS và gánh nặng chi phí

Chương trình Bảo hiểm Khuyết tật Quốc gia (NDIS) là một trong những chương trình an sinh xã hội lớn nhất và quan trọng nhất của Úc, được thiết lập để cung cấp hỗ trợ cần thiết cho những người khuyết tật. Tuy nhiên, theo các tài liệu nội bộ được Bộ Y tế công bố theo luật tự do thông tin, chính phủ liên bang đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng về chi phí. Ước tính, nếu không có sự can thiệp, chương trình NDIS, hiện có chi phí 52 tỷ đô la mỗi năm, sẽ tăng hơn gấp đôi lên 117 tỷ đô la mỗi năm trong vòng một thập kỷ. Để kiểm soát sự tăng trưởng này, chính phủ đã đề xuất một loạt cải cách, với mục tiêu giảm tốc độ tăng trưởng của chương trình xuống dưới 2% trong bốn năm tới, một sự sụt giảm đáng kể so với mức đỉnh 23% vào năm tài chính 2021-22.

Tác động cụ thể đến người mắc chứng tự kỷ và trẻ em

Chứng tự kỷ hiện là nhóm đối tượng có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong chương trình NDIS, chiếm tới 42% tổng số người tham gia. Trong quý kết thúc vào tháng 12 năm 2025, đa số (68%) những người mắc chứng tự kỷ được tiếp cận chương trình đều dưới 14 tuổi. Các tài liệu của Bộ Y tế chỉ ra rằng, từ năm 2028, gần hai phần ba trong số 241.000 người tham gia dự kiến sẽ mất quyền tiếp cận NDIS sẽ dưới 18 tuổi. Cụ thể, trong số 241.000 người không còn đủ điều kiện tham gia NDIS vào năm năm tới theo các thay đổi, 60% (tương đương 144.600 người) sẽ có chứng tự kỷ hoặc chậm phát triển được liệt kê là khuyết tật chính. Trong số đó, 64% (tương đương 154.240 người) sẽ dưới 18 tuổi. Việc giới thiệu 'bài kiểm tra năng lực chức năng' (functional capacity test) là một trong những thay đổi chính, dự kiến sẽ chuyển tổng cộng 241.000 người tham gia khỏi chương trình vào tháng 6 năm 2031, đồng thời ngăn chặn thêm 105.000 người khác không được tiếp cận chương trình, nhằm giữ tổng số người tham gia ở mức khoảng 600.000 người.

Phản ứng từ chính phủ và những lo ngại

Bộ trưởng NDIS, ông Mark Butler, đã nhiều lần khẳng định rằng chương trình này chỉ dành cho những người có khuyết tật 'đáng kể và vĩnh viễn'. Khi được hỏi về các chương trình hỗ trợ cho thanh thiếu niên Úc mắc chứng tự kỷ, một người phát ngôn của chính phủ không trả lời trực tiếp câu hỏi này. Thay vào đó, người phát ngôn cho biết: 'Một số người không còn đủ điều kiện tham gia NDIS có thể được hỗ trợ tốt bởi các dịch vụ cộng đồng và dịch vụ chính thống, và những người khác thông qua các hỗ trợ nền tảng mới.' Tuy nhiên, chi tiết về các 'hỗ trợ nền tảng mới' này vẫn chưa được làm rõ đầy đủ, gây ra lo ngại về việc liệu những người bị loại khỏi NDIS có thực sự nhận được sự hỗ trợ cần thiết hay không.