Cựu nguồn tin ASIO bị từ chối visa để làm chứng tại Ủy ban Hoàng gia Bondi

Một cựu nguồn tin quan trọng của Tổ chức Tình báo An ninh Úc (ASIO), được biết đến với tên Marcus, đã bị từ chối cấp thị thực vào Úc. Quyết định này đặt ra thách thức lớn cho Ủy ban Hoàng gia điều tra về Chủ nghĩa chống Do Thái và Gắn kết xã hội, vốn rất mong muốn lắng nghe lời khai nhạy cảm của ông về vụ tấn công Bondi xảy ra vào tháng 12 năm ngoái.

Bối cảnh vụ việc và vai trò của “Marcus”

Vụ xả súng kinh hoàng tại Bondi vào tháng 12 năm ngoái đã gây chấn động toàn nước Úc, dẫn đến việc thành lập Ủy ban Hoàng gia đặc biệt để điều tra các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa chống Do Thái và sự gắn kết xã hội. Một trong những nhân chứng được Ủy ban này đặc biệt quan tâm là Marcus, người từng đóng vai trò là nguồn tin bí mật cho ASIO. Theo thông tin được tiết lộ, Marcus đã thâm nhập vào mạng lưới Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Sydney và trong quá trình đó, ông đã tiếp xúc với Sajid và Naveed Akram – những cá nhân sau này được xác định là thủ phạm của vụ tấn công Bondi. Điều đáng chú ý là Marcus đã từng cảnh báo ASIO về những người này sáu năm trước khi vụ việc xảy ra. Lời khai của ông được cho là chứa đựng những thông tin mật và nhạy cảm, trực tiếp liên quan đến các hoạt động của các cơ quan tình báo và an ninh Úc trong những năm trước vụ tấn công, một trọng tâm chính trong cuộc điều tra của Ủy ban Hoàng gia.

Trở ngại pháp lý và sự cấp thiết của lời khai

Hiện tại, Marcus đang sinh sống ở nước ngoài, sau khi ASIO rút lại sự hỗ trợ đối với hồ sơ thường trú của ông vào năm 2023. Để có thể làm chứng trước Ủy ban Hoàng gia, ông cần có mặt tại Úc hoặc tại một đại sứ quán Úc ở nước ngoài để cung cấp bằng chứng tại một địa điểm an toàn và bảo mật. Tuy nhiên, các luật sư của Marcus cho biết ông không thể tiếp cận các đại sứ quán Úc ở nước ngoài và do đó đã nộp đơn xin thị thực du lịch để nhập cảnh Úc. Đơn xin này đã bị từ chối, tạo ra một rào cản lớn cho cuộc điều tra. Ủy ban Hoàng gia đã gửi thư cho các luật sư của Marcus, khẳng định sự sốt sắng muốn tiếp nhận lời khai của ông, nhấn mạnh rằng thông tin mà ông cung cấp "rõ ràng và trực tiếp liên quan đến các điều khoản tham chiếu của Ủy ban Hoàng gia". Nhiều nghị sĩ liên bang cũng đã lên tiếng kêu gọi chính phủ cấp thị thực cho Marcus để lời khai của ông có thể được lắng nghe, cho thấy tầm quan trọng của thông tin mà ông nắm giữ đối với an ninh quốc gia và công lý.

Vai trò của Ủy ban Hoàng gia và vấn đề an ninh quốc gia

Ủy ban Hoàng gia (Royal Commission) là một hình thức điều tra công khai cấp cao nhất tại Úc, được thành lập bởi chính phủ để xem xét các vấn đề có tầm quan trọng quốc gia đặc biệt. Trong trường hợp này, Ủy ban đang tìm hiểu sâu về các yếu tố dẫn đến vụ tấn công Bondi và vai trò của các cơ quan tình báo như ASIO trong việc phòng ngừa các mối đe dọa. ASIO, Tổ chức Tình báo An ninh Úc, là cơ quan tình báo nội địa chính của đất nước, có trách nhiệm bảo vệ Úc khỏi các mối đe dọa an ninh quốc gia, bao gồm khủng bố và gián điệp. Việc một cựu nguồn tin cấp cao bị từ chối thị thực để làm chứng trước một Ủy ban Hoàng gia cho thấy sự phức tạp và đôi khi mâu thuẫn giữa các quy trình hành chính, quy định di trú và nhu cầu an ninh quốc gia. Vụ việc này cũng làm dấy lên những câu hỏi về sự hỗ trợ dành cho các nguồn tin tình báo sau khi vai trò của họ kết thúc và cách thức chính phủ cân bằng giữa an ninh, tính minh bạch và các quy trình pháp lý.